Kavram yanılgıları
Öğrencinin yanlış cevabı çoğu kez dikkatsizlik değil, tutarlı bir yanlış fikirdir. Araştırmalarda bildirilen yanılgıları, her biri için sınıfta sorabileceğiniz tek bir tanılayıcı soruyla birlikte derledik.
- 8 konu
- 20 yanılgı
- 13 hakemli kaynak
- KesirlerMatematik · 3-6. sınıf“Şekil dört parçaya bölünmüşse her parça dörtte birdir.” “Yarım yarımdır; kimin yarısı olduğu fark etmez.” “Bir sayıyı sıfıra bölersem ya kendisi kalır ya da sıfır olur.” “Çarpınca sayı büyür.”
- Isı ve sıcaklıkFen bilimleri · 4-8. sınıf ve 9. sınıf fizik“Isı ile sıcaklık aynı şeydir.” “İki sıvıyı karıştırınca sıcaklıkları toplanır.” “Su kaynamadan buharlaşmaz.”
- Kuvvet ve hareketFen bilimleri ve fizik · 3-6. sınıf ve 9-11. sınıf fizik“Çarpışmada büyük olan küçüğe daha çok kuvvet uygular.” “Duran cisim kuvvet uygulamaz.” “Hareket eden cisim kuvvet taşır.”
- Eşitlik ve denklemMatematik · 5-8. sınıf“Eşittir işareti ‘sonucu yaz’ demektir.” “6 = 2 + 4 ters yazılmış.”
- Elektrik akımıFen bilimleri · 3-8. sınıf ve lise fizik“Akım ampulden geçerken harcanır; geri dönen kısım azalır.” “Ampulün yanması için pilin bir ucundan tek kablo yeter.”
- Mevsimlerin oluşumuFen bilimleri ve coğrafya · 4 ve 8. sınıf, 9. sınıf coğrafya“Yazın Dünya Güneş’e yaklaşır, kışın uzaklaşır.” “Yazın sıcak olmasının asıl nedeni gündüzlerin uzun olmasıdır.”
- Ondalık gösterimMatematik · 5-8. sınıf“0,125 sayısı 0,4’ten büyüktür; daha çok basamağı var.” “0,3 sayısı 0,45’ten büyüktür; onda bir yüzde birden büyüktür.”
- OlasılıkMatematik · 5-8. sınıf ve lise matematik“Yazı-tura’da YTTYTY dizisi, TTTTTT dizisinden daha olasıdır.” “Zar az önce 3 geldi; şimdi 3 gelme olasılığı daha düşük.”
Kavram yanılgısı hata değildir
Hata, öğrencinin bildiği bir şeyi yanlış uygulamasıdır; uyarınca düzelir. Kavram yanılgısı ise öğrencinin kendince tutarlı, çoğu zaman günlük deneyimle uyumlu ama bilimsel olarak yanlış bir fikre sahip olmasıdır. Aynı soruyu yeniden anlatmak yanılgıyı gidermez, çünkü öğrenci yeni anlatımı da eski fikrinin üzerine yerleştirir.
Bu yüzden ilk iş yanılgıyı görünür kılmaktır. Buradaki tanılayıcı sorular bunun için yazıldı: her birinin yanlış cevapları rastgele değildir, belirli bir yanlış fikre karşılık gelir. Soruyu konuya başlamadan sorarsanız sınıfta hangi fikrin yaygın olduğunu, konu bitince sorarsanız neyin değişmediğini görürsünüz.
Yazılıdan sonra hangi kazanımın oturmadığını görmek için sınav analizi, yanılgının dayandığı alt sınıf çıktılarını bulmak için konu haritası, yanılgıyı yoklayan çeldiricili soru yazmak için bağlam temelli soru yazma rehberi işinize yarar.
Kapsam ve yöntem
Her yanılgı, DergiPark’ta açık erişimli yayımlanmış hakemli bir çalışmada bildirilen bulguya dayanır; oranlar ve örneklem yayının tam metninden alındı ve kaynak her sayfada verildi. Kaynağı okunup doğrulanamayan yanılgılar listeye alınmadı.
Derleme 8 konu ile sınırlıdır ve alanyazının tamamını yansıtmaz; yeni konular kaynakları okundukça eklenir. Bir bulgu ortaokul yerine lise ya da üniversite öğrencileriyle yapılmışsa sayfasında öyle yazar. Tanılayıcı sorular ile sınıf içi öneriler Kazanımplus tarafından yazılmıştır.