Lisede kaç dersten sorumlu geçilir, sorumluluk sınavı ne zaman yapılır?
Doğrudan geçemeyen öğrenci, yılsonu başarı puanı en az 50 ise bulunduğu sınıfta en fazla 3 dersten sorumlu olarak geçer. Alt sınıflar dâhil toplam 6’dan fazla başarısız dersi olan sınıf tekrar eder.
- Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği, madde 58
- Son değişiklik 22 Şubat 2025
- Metin 11 Kasım 2026 tarihli
Kısaca
- Sorumlu geçilebilecek ders
- Bulunulan sınıfta en fazla 3
- Şart
- Yılsonu başarı puanı en az 50
- Toplam başarısız ders sınırı
- Alt sınıflar dâhil 6’dan fazlaysa sınıf tekrarı
- Sınav dönemleri
- 1. dönemin ilk iki haftası; 2. dönemin ilk iki ve son iki haftası
- Komisyon
- İki alan öğretmeni ve bir gözcü öğretmen
- Sorumluluğun kalkması
- Sınavdan en az 50 puan
Madde ne diyor?
Sorumlu geçmenin iki şartı birlikte aranır: yılsonu başarı puanı en az 50 olacak ve bulunulan sınıftaki başarısız ders sayısı 3’ü geçmeyecek. Ayrıca alt sınıflardan taşınan sorumlu derslerle birlikte toplam 6’dan fazla başarısız dersi olan öğrenci sınıf tekrar eder. Nakil ve geçişler nedeniyle ortaya çıkan sorumlu dersler bu sayıya katılmaz.
Sorumluluk sınavları yılda üç dönemde yapılır: birinci dönemin ilk iki haftası, ikinci dönemin ilk iki haftası ve ikinci dönemin son iki haftası. Tarihleri ve görevli öğretmenleri okul müdürlüğü belirler; sınavlar dersleri aksatmayacak şekilde hafta içi planlanır, gerekirse cumartesi ve pazar da yapılabilir.
Sınavı iki alan öğretmeni ve bir gözcü öğretmen yapar; iki alan öğretmeni yoksa biri alan öğretmeni olmak üzere iki öğretmen görevlendirilir. Öğrenci sayısı otuzu aşarsa ya da birden fazla salon kullanılırsa her salon için ayrıca bir gözcü verilir. Farklı sınıflardaki aynı dersin öğrencileri toplamda otuzu aşmıyorsa sınavlar birleştirilip tek komisyonla yapılabilir.
Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinin sorumluluk sınavı yazılı ve uygulamalı olmak üzere iki aşamalıdır; iki aşama sorumluluk sınavı dönemi içinde farklı günlerde yapılabilir.
Bir dersin sorumluluğu o dersin sınavından en az 50 alınınca kalkar. Sorumluluk sınavı sonunda tek dersten başarısız kalan son sınıf öğrencisine, izleyen hafta içinde aynı usulle bir sınav daha yapılır. Sınav sonucuna itirazda 49. madde uygulanır.
Mezun olamayan 12. sınıf öğrencileri ile devamsızlık tebligatı yapıldığı hâlde okula gelmeyen öğrenciler, sınav tarihinden 5 iş günü öncesine kadar okul müdürlüğüne yazılı başvuruda bulunurlarsa sorumluluk sınavı planına alınır.
Bir 10. sınıf öğrencisi matematik, fizik ve kimyadan başarısız; yılsonu başarı puanı 54. Üç dersten sorumlu olarak 11. sınıfa geçer. 9. sınıftan taşıdığı iki sorumlu dersi daha varsa toplam başarısız ders sayısı 5 olur; sınır 6’dan fazla olduğu için yine geçer. Dördüncü bir dersten de başarısız olsaydı bulunduğu sınıftaki 3 ders sınırını aştığı için sorumlu geçemezdi.
Resmî metin
Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği, madde 58: Sorumlu olarak sınıf geçme ve sorumluluğun kalkması. Aşağıdaki metin mevzuat.gov.tr’deki güncel hâlidir; parantez içindeki notlar hangi Resmî Gazete ile değiştiğini gösterir.
Sorumlu olarak sınıf geçme ve sorumluluğun kalkması · MADDE 58
(Değişik:RG-8/9/2023-32303) Ders yılı sonunda her bir dersten iki dönem puanı bulunmak kaydıyla doğrudan sınıfını geçemeyen öğrencilerden; yılsonu başarı puanı en az 50 olanlar, bulunduğu sınıfta başarısız oldukları en fazla 3 dersten sorumlu olarak sınıflarını geçer. Ancak alt sınıflar da dâhil toplam 6 dersten fazla başarısız dersi bulunanlar sınıf tekrar eder. Nakil ve geçişler nedeniyle ortaya çıkan sorumlu dersler bu sayıya dâhil edilmez.
(Değişik:RG-1/7/2015-29403) a) (Değişik:RG-1/9/2018-30522) Sorumluluk sınavları, ders yılı içerisinde yapılan yazılı ve/veya uygulamalı sınav esaslarına göre birinci dönemin (Değişik ibare:RG-15/11/2022-32014) ilk iki haftası, ikinci dönemin (Değişik ibare:RG-15/11/2022-32014) ilk iki haftası ile son iki haftası içerisinde iki alan öğretmeni, bulunmaması hâlinde biri alan öğretmeni olmak üzere iki öğretmen (Ek ibare:RG-8/9/2023-32303) ve bir gözcü öğretmen tarafından yapılır.
Sınava girecek öğrenci sayısının otuzu aşması ve/veya birden fazla salonda sınav yapılması hâlinde her sınav salonu için ayrıca bir gözcü öğretmen daha görevlendirilir. (Ek cümle:RG-2/9/2020-31232) Ancak ilçe, il veya ülke genelinde genel hayatı etkileyen salgın hastalık, doğal afet, elverişsiz hava koşulları gibi durumlarda Bakanlıkça veya il/ilçe hıfzıssıhha kurulunun kararlarına istinaden mülki idare amirliklerince her bir sınav salonunda sınava alınabilecek en az ve/veya en fazla öğrenci sayısı yeniden belirlenebilir.
Farklı sınıflardaki aynı dersin öğrenci sayısının toplamda otuzu aşmaması hâlinde bu öğrencilerin sınavları birleştirilerek tek komisyon marifetiyle de yapılabilir. (Ek cümle:RG-8/9/2023-32303) Bu şekilde yapılan sınavlarda, öğrencilerin sorumlu oldukları farklı sınıf düzeyindeki aynı dersin sınavının çakışması durumunda öğrenciler söz konusu derslerden ayrı ayrı sınava alınır.
Sınav tarihleri ve görevlendirilecek öğretmenler okul müdürlüğünce belirlenir. Bu sınavlar dersleri aksatmayacak şekilde hafta içerisinde yapılacak şekilde planlanır. Gerektiğinde cumartesi ve pazar günlerinde de yapılabilir.
(Ek:RG-8/9/2023-32303) Okuldan mezun olamayan 12 nci sınıf öğrencileri ile devamsızlık tebligatı yapıldığı hâlde okula veya sınavlara katılımları sağlanamayan öğrenciler, sorumluluk sınavına girmek istediklerine dair yazılı taleplerini kayıtlı oldukları okul müdürlüğüne sınav tarihinden 5 iş günü öncesine kadar bildirmeleri hâlinde sorumluluk sınavı planına dâhil edilir.
(Ek: RG-22/2/2025-32821) Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinden yapılacak sorumluluk sınavları yazılı ve uygulamalı olarak iki aşamada yapılır. Yazılı sınav için ayrı, uygulama sınavları için ayrı komisyon kurulur. Komisyonların aynı üyelerden oluşturulması esastır. Yazılı sınav ve uygulama sınavları, sorumluluk sınavları dönemi içinde farklı günlerde de yapılabilir.
Yılsonu beceri sınavında başarısız olan öğrencilerin bu derslere ait sorumluluk sınavları, iş dosyası dikkate alınmaksızın yazılı ve/veya uygulamalı sınav şeklinde yapılır. (Ek cümle:RG-26/3/2017-30019) Kalfalık sınavında başarısız olan öğrenciler ise ilk sorumluluk sınavı döneminde beceri sınavı esaslarına göre yeniden kalfalık sınavına alınır.
(Değişik:RG-2/9/2020-31232) Bir dersin sorumluluğu, o dersin sorumluluk sınavından en az 50 puan alınması hâlinde kalkar.
Sorumluluk sınavlarına itiraz edilmesi durumunda bu Yönetmeliğin 49 uncu madde hükümleri uygulanır.
(Ek:RG-28/10/2016-29871) (Değişik:RG-2/9/2020-31232) Sorumluluk sınavı sonunda tek dersten başarısızlığı bulunan son sınıf öğrencileri için aynı usulle takip eden hafta içinde bir sınav daha yapılır.
Değişiklik geçmişi
Bu madde 8 kez değişti. En son 22 Şubat 2025 tarihli Resmî Gazete ile 2. fıkra (e) bendi güncellendi.
- 22 Şubat 20252. fıkra (e) bendiResmî Gazete sayı 32821
- 8 Eylül 20231. fıkra, 2. fıkra, 2. fıkra (c) bendi, 2. fıkra (d) bendiResmî Gazete sayı 32303
- 15 Kasım 20222. fıkraResmî Gazete sayı 32014
- 2 Eylül 20202. fıkra (b) bendi, 4. fıkra, 6. fıkraResmî Gazete sayı 31232
- 1 Eylül 20182. fıkraResmî Gazete sayı 30522
- 26 Mart 20173. fıkraResmî Gazete sayı 30019
- 28 Ekim 20166. fıkraResmî Gazete sayı 29871
- 1 Temmuz 20152. fıkraResmî Gazete sayı 29403
Sık sorulanlar
- Sorumluluk sınavından kaç almak gerekir?
- En az 50. Bir dersin sorumluluğu, o dersin sorumluluk sınavından en az 50 puan alınması hâlinde kalkar.
- Sorumluluk sınavı hafta sonu yapılabilir mi?
- Sınavlar dersleri aksatmayacak şekilde hafta içi planlanır; madde gerektiğinde cumartesi ve pazar günleri de yapılabileceğini söyler.
- Son sınıfta tek dersten kalan öğrenciye ek sınav var mı?
- Evet. Sorumluluk sınavı sonunda tek dersten başarısızlığı bulunan son sınıf öğrencileri için izleyen hafta içinde aynı usulle bir sınav daha yapılır.
Bu sayfa nasıl hazırlandı?
Resmî metin 11 Kasım 2026 tarihinde mevzuat.gov.tr’deki işlenmiş metinden alındı. Değişiklik geçmişi, metindeki “Değişik”, “Ek” ve “Mülga” notlarından çıkarıldı; maddenin önceki hâlleri için ilgili Resmî Gazete sayısına bakılmalıdır.
Açıklama, örnek ve sık sorulanlar yalnız bu maddenin metnine dayanır; bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Uygulamada okul müdürlüğünün ve il/ilçe millî eğitim müdürlüğünün işlemleri ile Bakanlığın güncel yazıları esas alınır.