5. Sınıf Türkçe İletişim ve Sosyal İlişkiler kazanımları

İletişim ve Sosyal İlişkiler kazanımları

1. T.D.5.2

   Dinlemede/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme

   1. a)Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve faaliyetin süresini analiz ederek görüş oluşturur.
   2. b)Analiz sonuçları doğrultusunda dinlerken/izlerken kullanacağı strateji ve/veya yöntemi/tekniği seçer.
2. T.D.5.4

   Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme

   1. a)Dinlediğinin/izlediğinin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
   2. b)Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
   3. c)Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları, genel ağ vb.), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
3. T.D.5.7

   Üst düzey çıkarımlar yoluyla dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirleyebilme

   1. a)Dinlediğinin/izlediğinin bütününden bağlama dair ipuçlarını bulur.
   2. b)Ön bilgileri ve ipuçlarından hareketle anlamı belirler.
4. T.D.5.8

   Dinlediklerini/izlediklerini karşılaştırabilme

   1. a)Karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
   2. b)Belirlediği özelliklerdeki benzerlikleri listeler.
   3. c)Belirlediği özelliklerdeki farklılıkları listeler.
5. T.D.5.16

   Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

   1. a)Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirler.
   2. b)Söz sanatlarının metnin anlatımıyla ilişkisini ortaya koyar.
6. T.D.5.17

   Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme

   1. a)Dinlediğinin/izlediğinin temayla ilgili söz varlığı unsurlarını belirler.
   2. b)Söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
7. T.D.5.19

   Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme

   1. a)Dinlediğinde/izlediğinde sunulan bilgileri çözümler.
   2. b)Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
   3. c)Dinlediğindeki/izlediğindeki önemli bilgileri kronolojik akışa ve/veya düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
8. T.D.5.20

   Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme

   1. a)Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini belirler.
   2. b)Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp, güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
9. T.O.5.1

   Okumada materyal seçimini yönetebilme

   1. a)Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, faaliyetin süresi ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
   2. b)Analiz sonuçları doğrultusunda metin ve diğer yardımcı materyalleri (sözlük, genel ağ, çalışma kâğıdı, grafik organize edici vb.) seçer.
10. T.O.5.3

    Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme

    1. a)Amacı, ilgi ve ihtiyaçları, materyalin özellikleri, faaliyetin süresi ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
    2. b)Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve/veya yöntemi/tekniği seçer.
11. T.O.5.5

    Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme

    1. a)Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
    2. b)Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
    3. c)Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları, genel ağ vb.), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
12. T.O.5.8

    Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme

    1. a)Metnin sınırlı bir bölümünden ve varsa görselden yararlanarak bağlama dair ipuçlarını bulur.
    2. b)Ön bilgileri ve ipuçlarından hareketle anlamı belirler.
13. T.O.5.9

    Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme

    1. a)Metnin bütününden ve varsa görselden yararlanarak bağlama dair ipuçlarını bulur.
    2. b)Ön bilgileri ve ipuçlarından hareketle anlamı belirler.
14. T.O.5.12

    Metni yorumlayabilme

    1. a)Metindeki olay, bilgi, durum vb.ni inceler.
    2. b)Metindeki olay, bilgi, durum vb.ni yazarın, okurun veya bunların dışında bir başkasının bakış açısını dikkate alıp genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
    3. c)Metindeki olay, bilgi, durum vb.ni seçilen bakış açısıyla kendine özgü bir biçimde yeniden ifade eder.
15. T.O.5.20

    Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme

    1. a)Metnin temayla ilgili söz varlığı unsurlarını belirler.
    2. b)Söz varlığı unsurlarının anlam ilişkilerini inceler.
16. T.K.5.4

    İletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilme

    1. a)Bağlamdaki olay, bilgi, durumu belirler.
    2. b)Bağlamı ve karşısındakini dikkate alarak soru sorar.
17. T.K.5.10

    Konuşmasında karşılaştırma yapabilme

    1. a)Karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
    2. b)Özellikler arasındaki benzerlikleri tespit ederek konuşmasında kullanır.
    3. c)Özellikler arasındaki farklılıkları tespit ederek konuşmasında kullanır.
18. T.K.5.13

    Sözlü olarak özetleyebilme

    1. a)Değerlendirme ölçütüne karar verir.
    2. b)Olay, bilgi, durum vb.ni ölçüte göre inceler.
    3. c)İnceleme sonuçlarını belirlediği ölçütle karşılaştırır.
    4. ç)Karşılaştırma sonucunda ulaştığı yargıya konuşmasında yer verir.
19. T.K.5.18

    Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme

    1. a)Kullanacağı örtük ileti unsurlarını (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) belirler.
    2. b)Konuşmasında açık ve örtük iletilere bağlama uygun şekilde yer verir.
20. T.K.5.19

    Uygun bağlantı ifadelerini kullanabilme

21. T.K.5.21

    Konuşma sürecini değerlendirebilme

    1. a)Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini belirler.
    2. b)Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp, güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
22. T.Y.5.2

    Yazmada strateji, yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme

    1. a)Yazma şekli (yazılı üretim ve yazılı etkileşim), amacı, bağlamı ve olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
    2. b)Analiz sonuçları doğrultusunda yazarken kullanacağı strateji ve/veya yöntemi/tekniği seçer.
23. T.Y.5.3

    Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme

    1. a)Yazma amacına uygun paragraf türü ve/veya metin yapısını belirler.
    2. b)Seçtiği paragraf türünü ve/veya metin yapısını yazısında uygun biçimde kullanır.
24. T.Y.5.9

    Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme

    1. a)Yorumlayacağı olay, bilgi, durum vb.ni inceler.
    2. b)Olay, bilgi, durum vb.ni bağlamdan kopmadan, farklı bakış açısıyla, genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
    3. c)Olay, bilgi, durum vb.ni belirlenen bakış açısıyla kendine özgü biçimde yazısında yeniden ifade eder.
25. T.Y.5.13

    Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme

    1. a)Kullanacağı söz varlığı unsurlarını belirler.
    2. b)Söz varlığı unsurlarını bağlama uygun şekilde yazısında kullanır.
26. T.Y.5.14

    Yazısında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme

    1. a)Kullanacağı örtük ileti unsurlarını (söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurları) belirler.
    2. b)Yazısında açık ve örtük iletilere bağlama uygun şekilde yer verir.
27. T.Y.5.16

    Yazım ve noktalama işaretleriyle ilgili kuralları uygulayabilme