BEP nedir, kimin için hazırlanır?
Yönetmelik BEP'i, özel eğitim ihtiyacı olan bir öğrencinin takip ettiği program esas alınarak gelişim özellikleri, eğitim ihtiyaçları ve performansına göre hazırlanan, alacağı destek eğitim hizmetlerini de kapsayan program olarak tanımlar (md. 4).
Kaynaştırma ya da bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okullarda BEP geliştirme birimi kurmak zorunludur (md. 22/4). Tam zamanlı kaynaştırmadaki öğrenci okulunun programını takip eder ve BEP bu program temel alınarak hazırlanır (md. 23/1-a). Yani BEP ayrı bir müfredat değildir; sınıfın öğrenme çıktılarının o öğrenciye göre seçilmiş ve uyarlanmış hâlidir.
BEP geliştirme biriminde kimler var?
Birim okul müdürünün ya da görevlendirdiği bir müdür yardımcısının başkanlığında toplanır (md. 47):
- Rehberlik öğretmeni
- Öğrencinin sınıf öğretmeni
- Öğrencinin dersini okutan alan öğretmenleri
- Öğrencinin velisi
- Öğrencinin kendisi
Gerektiğinde görüşüne başvurmak için özel eğitim değerlendirme kurulundan bir üye de katılır. Birimin çalışma usulünü okul yönetimi belirler.
48. maddeye göre birim BEP'in hazırlanmasını, uygulanmasını ve izlenmesini koordine eder; gerektiğinde BEP'te değişiklik yapar; destek eğitim odasında eğitim alacak öğrencileri, dersleri ve haftalık saatleri belirler; öğretimde ve değerlendirmede kullanılacak yöntem ve materyalleri seçer; sınavlarda refakat edilmesi gereken öğrencileri belirler. İlkokulda velinin yazılı talebiyle bir defaya mahsus sınıf tekrarına da bu birim karar verir.
BEP'te neler yer alır?
Yönetmeliğin 20. maddesi BEP'te şunlara yer verilmesini ister:
- Eğitim planındaki yıllık amaçlar ve kısa dönemli amaçlar
- Destek eğitim hizmetinin türü, süresi, kim tarafından ve nasıl sağlanacağı
- Öğretimde ve değerlendirmede kullanılacak yöntem ve teknikler, öğretim materyalleri
- Eğitim ortamına ilişkin düzenlemeler
- Davranış problemlerini önleme ya da azaltma tedbirleri, olumlu davranış kazandırma yöntemleri
- Öğrencinin kişisel bilgileri
Ders öğretmeni olarak katkınız çoğunlukla kendi dersinizin satırlarıdır: öğrencinin dersteki mevcut durumunu gözleyip yazmak, sınıfın öğrenme çıktılarından öğrenciye uygun olanları seçip yıllık amaç hâline getirmek ve her biri için birkaç haftalık kısa dönemli amaçlar yazmak. Dersinizin öğrenme çıktılarını ünite ünite kazanım sayfalarında bulabilirsiniz.
Kaynaştırma öğrencisinin sınavı ve notu
Tam zamanlı kaynaştırma öğrencisi okulunun ölçme mevzuatına tabidir; 24. madde buna şu düzenlemeleri ekler:
- Öğrencinin başarısı BEP'ine göre değerlendirilir.
- Bütün ölçme süreçlerinde yetersizlik türüne, gelişim özelliklerine ve eğitim performansına göre süre, ortam, yöntem, cihaz ve materyalde düzenleme yapılır.
- İşitme yetersizliği, zihinsel yetersizliği ya da otizmi olan öğrenciler velinin yazılı talebi ve BEP geliştirme biriminin kararıyla yabancı dil dersinden muaf tutulabilir; muafiyet e-Okul'a işlenir.
- Görme yetersizliği olan öğrenciye resim, şekil ve grafik içeren sorular kabartma olarak, betimlenerek ya da yerine eş değer soru hazırlanarak sorulur.
- Motor becerilerde yetersizliği olan öğrenciler velinin yazılı talebiyle motor beceri gerektiren derslerin uygulamalı bölümlerinden muaf tutulur.
Ortak yazılı sınavlarda da BEP kapsamındaki öğrencilerin soruları ve değerlendirmesi alan öğretmenlerince hazırlanır (OYSS rehberi). İlkokul ve ortaokulda tam zamanlı kaynaştırma öğrencilerine başarısızlık nedeniyle sınıf tekrarı yaptırılmaz; ilkokuldaki tek istisna için sınıf geçme rehberine bakın.
Destek eğitim odası ve sınıf mevcudu
Tam zamanlı kaynaştırma öğrencileri için il ya da ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun teklifiyle il veya ilçe millî eğitim müdürlüğü okulda destek eğitim odası açar (md. 25).
| Konu | Kural |
|---|---|
| Kim, hangi ders, kaç saat | BEP geliştirme birimi belirler; toplamı haftalık ders saatinin %40'ını aşamaz |
| Eğitim biçimi | Bire bir esastır; aynı seviyedeki en fazla 3 öğrenciyle grup eğitimi yapılabilir |
| Zaman | Ders saatleri içinde ya da dışında, gerekirse hafta sonu |
| Ders saatinde yapılırsa | Destek alınan dersin saatinde o derse ilişkin eğitim verilir |
| Öğretmenlerin programı | Okul yönetimi hazırlar |
Kaynaştırma öğrencileri gelişim özellikleri de dikkate alınarak şubelere eşit sayıda yerleştirilir ve bir şubede 2 öğrenciyi geçmez; birleştirilmiş sınıflı okullarda bu sayı ihtiyaca göre artırılabilir (md. 23/1-c).
Sık sorulan sorular
- BEP'i kim hazırlar, sınıf öğretmeni mi?
- BEP'i okuldaki BEP geliştirme birimi hazırlar. Sınıf öğretmeni ve öğrencinin dersine giren alan öğretmenleri birimin üyesidir; kendi derslerinin amaçlarını ve değerlendirme uyarlamalarını onlar önerir.
- Bir şubede kaç kaynaştırma öğrencisi olabilir?
- Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler şubelere eşit dağıtılır ve bir şubede 2 öğrenciyi geçmez. Birleştirilmiş sınıflı okullarda ihtiyaca göre artırılabilir.
- Kaynaştırma öğrencisi İngilizceden muaf olabilir mi?
- İşitme yetersizliği, zihinsel yetersizliği ya da otizmi olan öğrenciler velinin yazılı talebi ve BEP geliştirme biriminin kararıyla yabancı dil dersinden muaf tutulabilir. Muafiyet e-Okul'a işlenir; bu öğrenciler merkezi sınavlarda da yabancı dil sınavından muaf olur.
- Destek eğitim odasında haftada kaç saat ders alınır?
- Saati BEP geliştirme birimi belirler; destek eğitim, öğrencinin haftalık toplam ders saatinin %40'ını aşmayacak şekilde planlanır.
Kaynaklar
- Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
- Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
- Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
Bu yazı 26 Ekim 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlandı ve bilgilendirme amaçlıdır. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete'de ve Bakanlığın sitesinde yayımlanan metinlerdir; bir hata görürseniz bize yazın.