6. Sınıf Türkçe Bağımsızlık Yolu kazanımları
Bağımsızlık Yolu, 6. Sınıf Türkçe dersinin 1. ünitesidir ve 33 kazanım içerir. Kazanımlar resmî Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamındadır.
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
- 1. ünite / 5
- 33 kazanım
Bağımsızlık Yolu kazanımları
- T.D.6.2
Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
- Dinleme/izleme şekli (etkileşimli veya etkileşimsiz), amacı, ilgi ve ihtiyaçları; materyalin özellikleri ve etkinliğin süresi doğrultusunda kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer.
- Seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
- T.D.6.3
Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
- Dinleyeceğinin/izleyeceğinin başlık, görsel ve/veya belirli bir bölümünden hareketle içerikle ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
- İçerik veya sonraki bölümlerle ilgili mantıklı tahminde bulunur.
- Tahmininin doğruluğunu kontrol edip yargıya ulaşır.
- T.D.6.6
Görselle iletilen anlamı belirleyebilme
- Görseldeki unsurlardan hareketle anlama ilişkin ipuçlarını bulup ön bilgileriyle bağlantı kurar.
- Görselde doğrudan ve/veya örtük olarak iletilen mesajı belirler.
- Gerektiğinde görselle iletilen mesaja uygun tepkiyi verir.
- T.D.6.7
Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
- Dinlediğinin/izlediğinin sınırlı bir bölümünden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
- İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
- Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
- T.D.6.8
Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
- Dinlediğinin/izlediğinin bütününden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
- İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
- Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
- T.D.6.9
Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme
- İçeriğin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
- Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
- Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
- T.D.6.11
Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme
- Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
- Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
- Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
- Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
- T.D.6.25
Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
- Dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
- Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak dinleyici/izleyici kimliğinin gelişimine yön verir.
- T.O.6.3
Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme
- Faaliyetin amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, süre ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek görüş oluşturur.
- Analiz sonuçları doğrultusunda okurken kullanacağı strateji ve yöntemleri seçer ve seçimleri üzerinde zamana veya üst bilişsel izlemeye bağlı düzenlemeler yapar.
- T.O.6.5
Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
- Metnin bağlamından söz varlığı unsurlarının anlamıyla ilgili ipuçlarını belirleyip ön bilgileriyle ilişkilendirir.
- Söz varlığı unsurlarının anlamına ilişkin mantıklı tahminde bulunur.
- Tahminin doğruluğunu kaynaklardan (sözlük, başvuru kitapları), ebeveyn veya öğretmenden yardım alarak kontrol edip yargıya ulaşır.
- T.O.6.8
Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
- Metnin sınırlı bir bölümünden ve görselden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
- İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
- Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
- T.O.6.9
Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
- Metnin bütününden ve görsellerden kanıt toplayıp ön bilgileriyle ilişkilendirir.
- İlişkilendirmeden hareketle çıkarım yapar.
- Bir yargıya vararak gerektiğinde tepki verir.
- T.O.6.10
Metin içi karşılaştırma yapabilme
- Metnin farklı bölümlerindeki karşılaştırılabilir unsurlara (duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı vb.) ilişkin özellikleri belirler.
- Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
- Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
- T.O.6.11
Metinler arası karşılaştırma yapabilme
- Metinlerdeki karşılaştırılabilir unsurlara ilişkin özellikleri belirler.
- Belirlenen özelliklerden hareketle benzerlikleri listeler.
- Belirlenen özelliklerden hareketle farklılıkları listeler.
- T.O.6.12
Metindeki unsurları sınıflandırabilme
- Sınıflandırma ölçütlerini belirler.
- Metindeki unsurları belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
- Ayrıştırılan unsurları ayırt edici özelliklerden hareketle tasnif eder.
- Tasniflerini ölçütlerden hareketle adlandırır/etiketler.
- T.O.6.23
Okuduğunu özetleyebilme
- Metinde sunulan bilgileri çözümler.
- Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
- Metindeki önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
- T.O.6.27
Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
- Okuma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
- Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak okur kimliğinin gelişimine yön verir.
- T.K.6.1
Konuşma sürecini yönetebilme
- Konuşmayı başlatma, sürdürme, sonlandırmayla ilgili selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanır.
- Uygun zamanda söz alır/verir.
- Olay, konu, durum, problem vb. ile ilgili anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için herhangi bir yönlendirmenin etkisinde kalmadan soru sorar.
- Kendisine yöneltilen soruları cevaplar.
- T.K.6.4
Konuşmasında ön bilgilerinden yararlanabilme
- Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
- Ön bilgilerini konuşma içeriğiyle ilişkilendirir.
- Belirlediği ön bilgileri konuşmasına aktarır.
- T.K.6.5
Konuşmasında uygun tepki verebilme
- İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
- Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı vb.) belirler.
- Yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
- T.K.6.7
Yaratıcı konuşma yapabilme
- Konuşmasında tema, karakter ve olay örgülerini farklı açılardan ele alır.
- Deneyim ve gözlemlerini hayal gücüyle birleştirerek konuşmasını zenginleştirir.
- Farklı anlatı yapılarını kullanır.
- Özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretir.
- T.K.6.8
Hazırlıksız konuşma yapabilme
- Hazırlıksız konuşma öncesinde çıkış noktası ve ön yaşantılarından hareketle kısa süreli zihinsel planlama yapar.
- Doğaçlama yoluyla bağlama uygun konuşma yapar.
- Konuşmasını konu odağı çerçevesinde sonlandırır.
- T.K.6.12
Konuşmasında karşılaştırma yapabilme
- Karşılaştıracağı unsurların (nesne, kişi, olay, bilgi vb.) özelliklerini belirler.
- Belirlenen özelliklere göre benzerlikleri listeler.
- Belirlenen özelliklere göre farklılıkları listeler.
- Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığı yargıyı konuşmasında kullanır.
- T.K.6.15
Sözlü olarak özetleyebilme
- Metinde/söylemde sunulan bilgileri çözümler.
- Çözümlemeden hareketle önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandırır.
- Önemli bilgileri kronolojik akışa/düşünce akışına uygun olarak sıralar.
- Sıraladıklarını kendi cümleleriyle konuşmasında kullanır.
- T.K.6.25
Konuşmasında beden dilini ve mekânı etkili kullanabilme
- Konuşma yapacağı mekânın özelliklerini göz önünde bulundurur.
- Dinleyicilerle/izleyicilerle göz teması kurar.
- Baş, el, kol ve bacaklarının duruşunu söyleme göre konumlandırır.
- Söylem içeriğine uygun olarak yaygın yüz ifadelerini (şaşırma, kızgınlık, mutluluk vb.) kullanır.
- T.K.6.26
Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
- Konuşma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
- Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak konuşan kimliğinin gelişimine yön verir.
- Konuşmalarından oluşan ürün ve seçki dosyası (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, çoklu medya ögeleri vb.) oluşturur.
- T.Y.6.1
Yazma sürecini yönetebilme
- Amaç, bağlam ve olanaklarını analiz ederek yazma konusunu, hedef kitlesini, dijital de dâhil yazma aracı ve ortamını belirler.
- Yazılı etkileşiminde yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun selam ve hitap ifadelerini kullanır.
- Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde içerik ve süreçle ilgili gerekli seçim ve düzenlemeleri yapar.
- T.Y.6.3
Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
- Yazma amacına uygun paragraf türünü seçer.
- Yazma amacına uygun metin yapısını seçer.
- T.Y.6.4
Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde ön bilgilerinden yararlanabilme
- Konuyla ilgili ön bilgilerini (gözlem, anı, deneyim, güncel olay, haber vb.) belirler.
- Ön bilgilerini yazma konusuyla ilişkilendirir.
- Belirlediği ön bilgileri yazısına aktarır.
- T.Y.6.5
Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme
- İletinin hedef kitlesi, içerik ve yapısını (konusunu, ana fikrini, amacını, yapı ve dil özelliklerini vb.) çözümler.
- Çözümlediği verileri kullanarak vereceği dönütü (nasıl cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçeler kullanılacağı vb.) belirler.
- Kişisel yorum ve değerlendirmelerini yansıtan tepki verir.
- T.Y.6.11
Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme
- Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni inceler.
- Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni bağlamdan kopmadan kendi öznel-nesnel bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya ikisi dışında belirli bir bakış açısına göre genişleterek veya daraltarak dönüştürür.
- Yorumlayacağı olay, konu, durum vb.ni belirlediği bakış açısına göre yazısında yeniden ifade eder.
- T.Y.6.21
Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme
- Yazım kurallarını uygular.
- Noktalama işaretlerini uygun biçimde kullanır.
- T.Y.6.22
Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme
- Yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek kendisini değerlendirir.
- Deneyimlediği süreçteki gelişmeye açık yönlerini destekleyecek tedbirler alıp güçlü yönlerini sonraki çalışmalara aktararak yazar kimliğinin gelişimine yön verir.
- Yazılarından oluşan ürün ve seçki dosyası (sözlük, günlük, anı, gezi, şiir, alıntılar seçkisi, atasözü ve deyim vb.) oluşturur.
Bu içerik nedir?
Kazanım; öğrencinin bir ünite sonunda ulaşması beklenen bilgi, beceri ve tutumu tanımlar (ayrıntılı anlatım: Kazanım nedir?). Buradaki liste, Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu'nun yayımladığı öğretim programlarındaki kazanımlardan derlenmiştir. Bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı kaynak MEB'in kendi yayınlarıdır.