Teşekkür ve takdir belgesi
Ortaokulun bütün sınıflarında Türkçe dersinin puan ortalaması 70,00'dan, diğer derslerin her birininki 50,00'dan aşağı olmamak şartıyla tüm derslerin dönem ağırlıklı puan ortalaması 70,00-84,99 olan öğrenci Teşekkür, 85,00 ve üzeri olan öğrenci Takdir belgesi alır (md. 53/1). Belgeleri karneyle birlikte şube rehber öğretmeni verir.
- Kınama ya da okul değiştirme yaptırımı alan öğrenciye o ders yılında teşekkür ve takdir verilmez (md. 56/10).
- Özürsüz 20 gün ve üzeri devamsızlık yapıp şube öğretmenler kurulu kararıyla sınıf geçen öğrenciye teşekkür ve takdir verilmez (md. 53/4).
- Ulusal ve uluslararası yarışmalarda ilk beşe giren ya da sosyal etkinliklerde üstün başarı gösteren öğrenciler, başarı durumuna bakılmaksızın Sosyal Etkinlikler Yönetmeliğine göre değerlendirilir (md. 53/2).
Uyarma bir süreçtir
Öğrencinin gelişim dönemi dikkate alınarak bilinçlendirmeyle düzeltilebilecek davranışlarda uyarma süreci uygulanır (md. 54/3). Süreç öğretmenle başlar:
Sözlü uyarma
Öğretmen öğrenciyle görüşür; ondan beklenen olumlu davranışı anlatır ve davranış sürerse uygulanabilecek yaptırımları söyler.
Öğrenci sözleşmesi
Sözlü uyarıya rağmen davranış sürerse öğrenciyle yeniden görüşülür; öğrenci davranışını değiştireceğine ilişkin öğrenci sözleşmesini (EK-9) imzalar.
Veli görüşmesi
Davranış yine sürerse öğretmen veliyi okula çağırır. Görüşmeye bir okul yöneticisi ve varsa rehberlik öğretmeni katılır; veli gelmezse tutanak tutulur.
Kurula sevk
Bu aşamalardan sonra da davranış sürerse öğretmen yazılı belgelerin bulunduğu dosyayı hazırlayacağı raporla birlikte öğrenci davranışlarını değerlendirme kuruluna verir.
Hangi davranışa hangi yaptırım?
Ortaokul öğrencisine olumsuz davranışın özelliğine göre uyarma, kınama ya da okul değiştirme yaptırımlarından biri uygulanır (md. 54/1). Kınama, yaptırım gerektiren davranışta bulunduğunun ve tekrarından kaçınması gerektiğinin öğrenciye okul yönetimince yazılı bildirilmesidir; okul değiştirme, öğrencinin öğrenimini sürdürmek üzere başka bir okula naklen gönderilmesidir.
| Yaptırım | Örnek davranışlar |
|---|---|
| Uyarma | Derse ve etkinliklere vaktinde gelmemeyi tekrarlamak, yalan söylemek, okulu kirletmek, görgü kurallarına uymamak, yasaklanmış malzeme getirmek, kılık kıyafet kurallarına uymamak |
| Kınama | Öğretmene ve arkadaşlarına kaba ve saygısız davranmak, ders ortamını bozmak, okulda kavga etmek, sınıfta cep telefonu kullanmak, başkasının malını habersiz almak, okul eşyasına kasıtlı zarar vermek |
Daha ağır davranışlar için okul değiştirme yaptırımı öngörülür; tam liste 55. maddededir. Yaptırım takdir edilirken davranışın niteliği ve koşulları, öğrencinin o andaki psikolojik durumu, okul içindeki ve dışındaki genel durumu, yaşı, derslerdeki ilgi ve başarısı, sosyal etkinliklere katılımı ve o yıl daha önce yaptırım alıp almadığı göz önünde tutulur. Çocuk Koruma Kanunu gözetilerek bir alt yaptırım da verilebilir (md. 56).
Öğrenci davranışlarını değerlendirme kurulu (ÖDDK)
- Üyeler: Müdürün görevlendirdiği müdür yardımcısının başkanlığında, ders yılının ilk öğretmenler kurulunda gizli oyla seçilen üç öğretmen ve okul-aile birliğinin seçtiği bir veli. Ayrıca üç yedek üye seçilir; gerekirse rehberlik öğretmeni oy hakkı olmadan katılır (md. 57).
- Toplanma: Başkanın ya da üyelerin yarısından bir fazlasının isteğiyle. Kararlar oy çokluğuyla alınır, çekimser oy kullanılamaz. Olaydan şikâyetçi olan, zarar gören ya da öğrenciyle ikinci dereceye kadar akraba olan üye kurula katılamaz (md. 59).
- Süre: Kurul kendisine gelen konuyu en geç beş iş günü içinde inceler; kararı tutanağa bağlayıp en geç iki iş günü içinde okul müdürlüğüne bildirir.
- İfade ve karar: Öğrenci ve tanıkların ifadesini kurul başkanı rehberlik öğretmeni, o yoksa bir öğretmen eşliğinde alır ve tutanak tutulur. Karar EK-10 örneğine uygun yazılır; karara katılmayan üye gerekçesini yazarak imzalar (md. 60).
- Onay: Uyarma ve kınama okul müdürünün, okul değiştirme ilçe öğrenci davranışlarını değerlendirme kurulunun onayıyla uygulanır (md. 56/6).
Kurulun görevi yalnız yaptırım değildir: örnek davranış gösteren öğrencilerin ödüllendirilmesine karar vermek, uyum güçlüğü çeken öğrencinin davranışlarının nedenlerini araştırmak ve yaptırım yerine çatışma çözme ve arabuluculuk gibi yöntemleri kullanmak da görevleri arasındadır (md. 58).
Veli kararlara tebliğden itibaren beş iş günü içinde okul müdürlüğüne itiraz edebilir; okul değiştirme yaptırımında itiraz sonuçlanana kadar yaptırım uygulanmaz. Yaptırımlar e-Okul'a işlenir (md. 56/11-13).
Sık sorulan sorular
- Ortaokulda takdir kaç puanla alınır?
- Türkçe ortalaması 70'ten, diğer derslerin her biri 50'den aşağı olmamak şartıyla dönem ağırlıklı puan ortalaması 85,00 ve üzeri olan öğrenci takdir alır. 70,00-84,99 arası teşekkürdür.
- Sınıfta telefon kullanan öğrenciye ne yaptırım uygulanır?
- 55. maddeye göre sınıfta cep telefonu kullanmak kınama yaptırımını gerektiren davranışlar arasındadır. Yaptırımı öğrenci davranışlarını değerlendirme kurulu verir, okul müdürü onaylar.
- ÖDDK'ya kimler seçilir?
- Ders yılının ilk öğretmenler kurulunda gizli oyla üç öğretmen ve üç yedek üye seçilir; okul-aile birliği de bir veli seçer. Kurula müdürün görevlendirdiği müdür yardımcısı başkanlık eder.
- Kınama alan öğrenci takdir alabilir mi?
- Hayır. Kınama ya da okul değiştirme yaptırımı alan öğrenciye o ders yılında teşekkür ve takdir belgesi verilmez.
Kaynaklar
Bu yazı 26 Ekim 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlandı ve bilgilendirme amaçlıdır. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete'de ve Bakanlığın sitesinde yayımlanan metinlerdir; bir hata görürseniz bize yazın.