Lisede ödül ve disiplin: teşekkür, takdir, onur belgesi ve disiplin cezaları

Onur belgesi öğrenci, öğretmen ya da okul yönetiminin teklifi ve onur kurulunun uygun görüşüyle verilir. Örnek davranışlar arasında Türkçeyi doğru ve etkili kullanmak, bilimsel projeler ve sosyal etkinliklerde liderlik ve üstün başarı, okul eşyasını ve çevreyi korumada, trafik ve görgü kurallarında, bilişim araçlarını kullanmada örnek olmak, okula düzenli gelmek ve sosyal sorumluluk çalışmalarında görev almak sayılır. Bir yılda iki ve daha fazla onur belgesi alan öğrenci okulun onur listesine girer; öğretmenler kurulu ders yılı başında onur belgesi verilecek başka davranışlar da belirleyebilir.

Ödül belgeleri öğrenci, veli, öğretmen ve yöneticilerin bulunduğu bir törenle verilir; onur ve iftihar listeleri ders kesiminde okunur ve fotoğraflı olarak ertesi ders yılı boyunca okulda asılı kalır (md. 162).

• Kınama, öğrenciye cezayı gerektiren davranışta bulunduğunun ve tekrarından kaçınmasının kesin bir dille ve yazılı bildirilmesidir. Örnekler: okulu kirletmek, verilen görevleri yapmamak, kılık kıyafet kurallarına uymamak, tütün ürünü bulundurmak ya da kullanmak, yalan söylemek, kaba ve saygısız davranmak, dersin akışını bozmak, kopya çekmek (md. 164/1).
• Okuldan kısa süreli uzaklaştırma, öğrencinin 1-5 gün ders ve ders dışı her türlü etkinlikten mahrum bırakılmasıdır; bu süre özürlü devamsızlıktan sayılır. Örnekler: kavga etmek ve fiili şiddet uygulamak, toplu kopya, bilişim araçları ya da sosyal medya yoluyla kişilere ve kurumlara zarar vermek, etkinliklere katılmamayı alışkanlık hâline getirmek (md. 164/2 ve 172).
• Okul değiştirme, öğrencinin yerleşim yeri öncelikli olmak üzere aynı tür ya da derecedeki başka bir okula nakledilmesidir. Örgün eğitim dışına çıkarma ise öğrencinin örgün ortaöğretim kurumlarıyla ilişiğinin kesilmesidir.

Cezaya itiraz, tebliği izleyen beş iş günü içinde okul müdürü, 18 yaşını doldurmuş öğrenci ya da veli tarafından okul müdürlüğü aracılığıyla yapılır; okul en geç beş iş günü içinde dosyayı yetkili kurula gönderir. Kınama ve kısa süreli uzaklaştırmaya ilçe öğrenci disiplin kurulu, okul değiştirmeye il öğrenci disiplin kurulu, örgün eğitim dışına çıkarmaya öğrenci üst disiplin kurulu bakar. İtiraz sonucu verilen karar kesindir (md. 169).

Davranışları olumlu yönde değişen ve olumsuz davranışını tekrarlamayan öğrencinin durumu sonraki dönemlerde, son sınıflarda ders yılı sonunda okul öğrenci ödül ve disiplin kurulunda yeniden değerlendirilir. Öğretmenler kurulu cezayı kaldırıp davranış puanını iade edebilir; kaldırılan ceza e-Okul'daki dosyadan 5 iş günü içinde çıkarılır ve sorulduğunda öğrencinin disiplin cezası bulunmadığı bildirilir (md. 171).

• Üyeler: Müdürün görevlendirdiği müdür yardımcısı (başkan), her ders yılının ilk ayında öğretmenler kurulunca gizli oyla seçilen iki öğretmen, onur kurulu ikinci başkanı ve okul-aile birliğinin seçtiği bir veli (md. 185). Üç yedek öğretmen üye ile onur kurulu ve okul-aile birliğinden birer yedek üye de seçilir.
• Oy kullanmadan katılanlar: Kişisel olmayan genel disiplin toplantılarına okulun rehberlik öğretmeni, onur kurulu başkanı ve varsa okul doktoru katılır.
• Görevler: Okulda düzen ve disiplinle ilgili kararlar almak, ödüllendirmeye karar vermek, disipline aykırı davranışların nedenlerini incelemek, disiplin kurallarına uymayan öğrencinin psikososyal durumu ve ailesi hakkında rehberlik servisinden ve sınıf rehber öğretmeninden bilgi toplamak, dönem başlarında okulun disiplin durumunu gözden geçirmek (md. 189).

Lisede bir dersten zayıfı olan takdir alabilir mi?

Hayır. Lisede teşekkür ve takdir için tüm derslerden başarılı olmak ve davranış puanının 100 olması gerekir.

Kınama cezası davranış puanından kaç düşürür?

10 puan. Okuldan kısa süreli uzaklaştırma 20, okul değiştirme 40, örgün eğitim dışına çıkarma 80 puan düşürür.

Disiplin cezasına kim itiraz edebilir?

Veli, 18 yaşını doldurmuş öğrenci ya da okul müdürü; tebliği izleyen beş iş günü içinde okul müdürlüğü aracılığıyla.

Uzaklaştırma alan öğrenci devamsız sayılır mı?

Okuldan kısa süreli uzaklaştırma süresi özürlü devamsızlıktan sayılır.

1. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)

Bu yazı 26 Ekim 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlandı ve bilgilendirme amaçlıdır. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete'de ve Bakanlığın sitesinde yayımlanan metinlerdir; bir hata görürseniz bize yazın.